Informatie- en Expertisecentrum

RIEC-LIEC

Wanneer wordt een Bestuurlijk Signaal opgesteld?

Niet elk opsporingsonderzoek of fenomeen leent zich voor het opstellen van een Bestuurlijk Signaal. De kracht van een bestuurlijk signaal ligt in een aantal criteria.

Gebruik of misbruik van legale processen voor criminele doeleinden
Er moet een verwachting zijn dat de verdachten/betrokkenen gebruik maken van legale maatschappelijke processen. Denk aan wetgeving, gewoonten, vergunningsstelsel, subsidies, beperkte handhaving, of juist het ontbreken daarvan. De verwevenheid met de 'bovenwereld' is belangrijk.

Structureel knelpunt
Het beschreven probleem moet betrekking hebben op structurele knelpunten en niet op incidenten. Een Bestuurlijk Signaal hoeft alleen opgesteld te worden als te verwachten is dat het een veelvoorkomende werkwijze is of een werkwijze waarvan te verwachten is dat criminelen hier ook in de toekomst gebruik van zullen maken. Er moet een gelegenheidsstructuur of een werkwijze (door facilitators) in kaart worden gebracht, waarmee een terugkerend probleem wordt aangepakt dat alleen op landelijk niveau kan worden aangepakt.

Voor landelijk niveau bestemd
Omdat er bij een Bestuurlijk Signaal sprake moet zijn van misbruik van legale processen (verwoord in wet- en regelgeving) met een structurele aard, volgt hier logischerwijs uit dat een signaal bestemd zal zijn voor een departement/bewindspersoon. Deze heeft immers de mogelijkheden om wet- en regelgeving aan te passen om zo een einde te maken aan het structurele misbruik van legale processen. Naast het blootleggen van een knelpunt, is het bij een Bestuurlijk Signaal van belang om, indien mogelijk, concrete aanbevelingen te doen, waarbij haalbaarheid en proportionaliteit in ogenschouw worden genomen.

Strafrechtelijk onderzoek
Sommige signalen worden opgemaakt naar aanleiding van een strafrechtelijk onderzoek. Het is voor de inhoud van het signaal niet nodig dat iemand ook daadwerkelijk veroordeeld is voor de gepleegde feiten. Het signaal staat in die zin los van het strafrechtelijke traject; de informatie wordt benut om een fenomeen bloot te leggen en om die activiteiten in de toekomst lastiger te maken of preventief aan te pakken ("tegenhouden"). Het Bestuurlijk Signaal wordt niet opgesteld om een bijdrage te leveren aan het strafproces tegen een rechtssubject en kan op verschillende momenten gedurende het strafrechtelijke traject worden opgeleverd. Daarom kan het signaal onafhankelijk van de strafzaak worden opgesteld en gebruikt. Voor de kracht van een signaal is het wel goed dat er een veroordeling van verdachte volgt.